Vì sao chiếc áo đổi màu khi mang ra cửa hàng? Câu trả lời nằm ở bóng đèn Inca A 60W

Chuyện quen thuộc trong xưởng may: mẫu vải duyệt dưới đèn D65 trong phòng kỹ thuật nhìn rất chuẩn, vậy mà khách nhận hàng, đem ra cửa hàng hoặc mặc thử trong phòng khách lại thấy ngả tông. Không phải ai cũng biết rằng phòng kỹ thuật đã kiểm đúng, chỉ là chưa kiểm đủ. Thiếu một bước – kiểm dưới ánh sáng đèn sợi đốt 2856K – là thiếu đúng bước quyết định.

Ánh sáng nào làm màu vải “trung thực” nhất?

Không có nguồn sáng nào trung thực tuyệt đối, chỉ có nguồn sáng phù hợp với bối cảnh sử dụng. Ánh sáng ban ngày D65 cho thấy màu ở điều kiện ngoài trời, ánh huỳnh quang TL84 mô phỏng đèn tuýp trong siêu thị, còn ánh sáng A ở 2856K mô phỏng đèn sợi đốt trong nhà. Một chiếc áo được mặc chủ yếu trong môi trường nào thì cần được kiểm kỹ dưới môi trường đó.

Bóng đèn Inca A 60W tạo ra chính nguồn 2856K này. Đây là bóng sợi đốt vonfram/halogen dạng A, đạt chuẩn Illuminant A theo định nghĩa của CIE, có phổ liên tục và chỉ số hoàn màu xấp xỉ 100 – mức cao nhất trong các nguồn sáng thông dụng. Nói cách khác, dưới bóng này, mắt người nhìn thấy màu gần với bản chất vật liệu nhất.

Metamerism – khi hai mẫu vải “giống nhau” nhưng không giống

Đây là khái niệm mà bất kỳ ai làm màu trong ngành dệt may đều phải nắm. Hai mẫu vải có thể cho cùng một giá trị đo dưới D65, nhưng cấu tạo phẩm màu khác nhau (một mẫu dùng pigment gốc hữu cơ, mẫu kia phối thuốc nhuộm khác) nên khi chuyển sang ánh sáng A, chúng hiện ra hai tông khác nhau rõ rệt. Người bình thường gọi đó là “lệch màu”, giới kỹ thuật gọi là metamerism, và tủ so màu Tilo sinh ra để bắt đúng hiện tượng này.

Nếu khoang A của tủ dùng bóng không đúng chuẩn, metamerism sẽ bị che đi. Đó là lý do các nhà máy may xuất khẩu luôn giữ khoang A hoạt động trong tình trạng tốt nhất, thậm chí kiểm tra chéo với đối tác trước khi duyệt màu.

Thông số bóng đèn Inca A 60W

Loại: sợi đốt vonfram / halogen A
Mã hàng: Inca A – 60W
Công suất: 60W
Điện áp: 220V – 230V (một số tủ nhập dùng 120V)
Nhiệt độ màu: 2856K
CRI: xấp xỉ 100
Đui: E27
Tuổi thọ: 1.500 – 2.000 giờ

Với xưởng chạy hai ca, tuổi thọ này tương đương khoảng ba đến bốn tháng. Đừng chờ bóng cháy mới thay: bóng già vẫn sáng nhưng phổ đã lệch, và đó là kiểu sai lệch nguy hiểm nhất vì không ai nhận ra cho đến khi khách phàn nàn.

Dùng bóng này trong quy trình kiểm hàng may mặc

Duyệt màu mẫu đầu. Đặt mẫu chuẩn và mẫu sản xuất cạnh nhau, quan sát lần lượt dưới D65, TL84 và A. Nếu cặp mẫu khớp ở cả ba nguồn, xác suất khách hàng nhìn thấy đúng màu là rất cao.

Kiểm phụ liệu. Chỉ may, bo chun, nhãn dệt, khóa kéo thường được nhuộm ở nhà cung cấp khác, nên dễ lệch tông so với vải chính. Khoang A là nơi phát hiện nhanh nhất.

Kiểm hàng trước khi đóng gói. Với đơn hàng lớn, kiểm mỗi cuộn hoặc mỗi lô nhỏ dưới A để phát hiện cuộn bị lệch do nhuộm lại.

Đào tạo nhân sự mới. Cho nhân viên QC xem cùng một mẫu dưới ba nguồn sáng là cách dạy nhanh nhất về metamerism, hiệu quả hơn nhiều so với đọc tài liệu.

Những điều cần tránh

Không dùng bóng LED thay thế, dù nhìn bằng mắt thấy “cũng ấm”. Không trộn bóng mới và bóng cũ trong cùng khoang. Không đặt tủ gần cửa sổ hoặc dưới đèn trần, vì ánh sáng ngoài lọt vào sẽ làm nhiễu kết quả. Không cầm tay trần vào bầu bóng khi lắp, vì dấu vân tay bị nung nóng sẽ làm lệch nhẹ nhiệt độ màu.

Nên lau bầu bóng bằng khăn khô khi đã nguội, và ghi ngày thay bóng lên nhãn dán ở mặt trong tủ để cả ca biết tuổi bóng hiện tại.

Kết luận

Trong ngành dệt may, màu sắc là thứ khách hàng cảm nhận bằng mắt, không phải bằng máy đo. Bóng đèn Inca A 60W cho tủ so màu Tilo là công cụ để nhìn bằng đúng con mắt của khách hàng – dưới ánh đèn gia đình 2856K. Một chi tiết nhỏ, nhưng chính nó quyết định lô hàng có được chấp nhận hay phải làm lại.